Nurkowanie ze skuterem
Wprowadzenie
W przypadku osoby, która zdecydowała się na nurkowanie z dodatkowym wyposażeniem przedstawionym na szkoleniach nurkowych, a wybór padł na skuter – jednym z pierwszych pytań jakie sobie zadaje, to jakie są zalety i korzyści korzystania ze skutera. Oprócz wrażeń czysto estetycznych, oczywistych już na poziomie kursów nurkowych, nurkowanie ze skuterem porównuje się do połączenia przejażdżki szybkim motorem, latania samolotem oraz spaceru w przestrzeni kosmicznej. Wymieniając pozytywne strony praktyczne wykorzystania skutera podczas nurkowania należy wspomnieć o powiększeniu obszaru eksploracji (większa prędkość przemieszczania), a także o wydłużeniu czasu nurkowania (mniejsze zużycie powietrza w ładowanej butli).
Wybór skutera
Podstawowe kryterium selekcji powinno wynikać z typu prowadzonych nurkowań. Użytkownik musi określić czy nurkowanie ze skuterem ma charakter rekreacyjny czy techniczny. Do pierwszych przeznaczone są skutery, którymi łatwo się manewruje i nie są uciążliwe w transporcie. Odbija się to z kolei na zasięgu, jednakże rekompensowane jest zwartą budową. W przypadku nurkowania o charakterze czysto technicznym, skutery odznaczają się większym zasięgiem a konstrukcja dostosowana jest do trudnych warunków i dużych głębokości. Z reguły są to modele ciężkie i niełatwe w transporcie.
Budowa i cechy charakterystyczne
Podstawowe elementy składowe skutera nurkowego:
- Mechanizm spustowy, starter
- Śruba napędowa
- Obudowa
- Uchwyty i rączki
- Akumulator – opcjonalnie gniazdo bateryjne
Dodatkowymi elementami wchodzącymi w skład większości skuterów nurkowych są: ładowarki, światła, paski i linki mocujące, siodełka, konsole przyrządowe i skrzynie transportowe.
Oprócz pływalności, będącej podstawową cechą charakterystyczną każdego skutera nurkowego, należy również zwrócić szczególną uwagę na następujące właściwości:
- Zwartość budowy i konstrukcję
- Uszczelnienie
- Możliwość gwarancji i dostęp do serwisu
- Typ akumulatora lub baterii
- Zmienność prędkości
- Maksymalną głębokość operacyjną
- Umiejscowienie włącznika/wyłącznika
- Konstrukcję uchwytów i rączek
- Pływalność
- Wagę skutera na lądzie
- Dostępność akcesoriów
Rozpatrzenie przestawionych danych technicznych pozwoli na dopasowanie sprzętu do indywidualnych potrzeb, umożliwi ergonomiczne użytkowanie, oszczędzi stresu podczas eksploatacji (gwarancja i serwis J) i co najważniejsze – może podnieść poziom bezpieczeństwa w czasie nurkowania.
Konserwacja i transport skutera nurkowego
Konserwacja skutera – można wyróżnić trzy podstawowe czynności, które składają się na proces utrzymania skutera na właściwym poziomie eksploatacyjnym:
- Mycie – skuter powinien być czyszczony po każdym nurkowaniu. Należy spłukiwać sprzęt słodką wodą – jest to jedna z podstawowych czynności w czasie doraźnego serwisu sprzętu nurkowego. W przypadku skutera należy pamiętać o zwróceniu uwagi na oczyszczenie śruby napędowej, klamer i zatrzasków. Są to miejsca szczególnie narażone na zbieranie się osadu z piasku i mułu.
- Przegląd uszczelnienia – po opłukaniu i osuszeniu należy zdemontować, wyczyścić i osuszyć uszczelki wchodzące w skład budowy skutera. Konserwacja uszczelnienia skutera jest obowiązkiem użytkownika. W przypadku sporadycznego użytkowania skutera nurkowego, uszczelnienia powinny być przechowywane osobno od obudowy.
- Demontaż akumulatora – źródło zasilania należy przechowywać oddzielnie w chłodnym, suchym i zacienionym miejscu. Szczegółowe informacje dotyczące konserwacji i użytkowania akumulatorów i baterii znajdują się w instrukcji obsługi sprzętu nurkowego załączonej do zestawu przez producenta.
Transport skutera – należy pamiętać o kilku ważnych zaleceniach dotyczących transportowania skutera:
- Przewożenie powinno odbywać się w specjalnej skrzyni transportowej, pozwoli to uniknąć trwałych uszkodzeń w czasie przemieszczania
- Akumulator lub bateria powinny być odłączone i wyjęte z korpusu skutera
- W przypadku transportu drogą lotniczą należy pamiętać o umożliwieniu dostępu do skrzyni transportowej obsłudze lotniska
- Po wejściu na pokład łodzi, przed rozpoczęciem nurkowania, należy zamknąć obudowę skutera, aby uniknąć zamoczenia wnętrza urządzenia
- Na pokładzie skuter powinien być przykryty i zamocowany
Planowanie bezpiecznego nurkowania
Podczas nurkowania ze skuterem oprócz uwzględnienia limitu czasu dekompresji, głębokości, ilości powietrza, sprawności fizycznej oraz temperatury wody, należy wziąć pod uwagę jeszcze jedno ograniczenie – limit czasu pracy czynnej akumulatora. Wiążę się to z zaplanowaniem zasięgu nurkowania, a także z jasnym określeniem punktu zawracania. Ponadto w czasie nurkowania ze skuterem należy liczyć się z sytuacjami awaryjnymi: usterką skutera czy też jego ucieczką.
Używając skutera podczas nurkowania należy pamiętać również o zwiększonej prędkości przemieszczania się. Ma to ścisły związek w czasie wynurzania i zanurzania. Nigdy nie należy kierować skutera pionowo w dół lub w górę podczas tych manewrów i przestrzegać ścisłej kontroli komputera i głębokościomierza, zgodnie z zasadami podawanymi na kursach nurkowania PADI.
Nurkowanie ze skuterem – krok po kroku
Poniżej przedstawione zostały kolejne etapy nurkowania ze skuterem, uwzględniające zasady bezpieczeństwa i zalecenia, dzięki którym nurkowanie może stać się jeszcze bardziej udanym:
- Przygotowanie przed nurkowaniem – wykonanie przeglądu skutera przy zwróceniu szczególnej uwagi na jakość i szczelność połączeń korpusu; uruchomienie próbne z zainstalowanym, w pełni naładowanym akumulatorem;
- Wejście do wody – przy wchodzeniu do wody z brzegu należy uruchamiać skuter dopiero przy zanurzeniu na wysokość klatki piersiowej; podczas rozpoczynania nurkowania z łodzi skuter powinien być podawany przez drugą osobę; względy bezpieczeństwa zalecają podawanie skutera z pokładu łodzi z zawiązaną liną wokół uchwytu lub korpusu,
- Korzystanie ze skutera na powierzchni – ergonomicznym rozwiązaniem jest poruszanie się za pomocą zanurzonego skutera do miejsca pełnego zanurzenia; szczególną uwagę należy zwrócić na luźne elementy wyposażenia stwarzające ryzyko wkręcenia w śrubę napędową skutera
- Nurkowanie w tandemie – w przypadku tego typu nurkowania ze skuterem, bardziej praktyczne jest wyposażenie w taką maszynę obu nurków, zasięg nurkowania zwiększa się podobnie jak prędkość przemieszczania w porównaniu do nurkowania z jednym skuterem. Nurek niewyposażony w skuter w tandemie powinien trzymać się prowadzącego jak najdalej od korpusu skutera np. za kostki, poprawia to charakter opływu zespołu. Wadą jest pogorszenie manewrowości i utrudnienie wymiany znaków.
- Sterowanie skuterem – wyróżnia się dwa typy wykonywania manewrów skuterem nurkowym. Pierwszy polega na zmianie kierunku poruszania się po zmianie położenia skutera i podążaniu jego śladem. Drugi na jednoczesnym odchylaniu ciała przy zmianie położenia kierownicy skutera
- Wynurzanie i wyjście z wody – w czasie kursów nurkowania PADI oraz kursów nurkowania IANTD szeroko omawiane jest zagadnienie bezpieczeństwa nurkowego i wg tych danych wynurzanie po nurkowaniu ze skuterem powinno bezwzględnie odbywać się przy jego wyłączonym silniku, również po odbyciu przystanku bezpieczeństwa. Po osiągnięciu powierzchni wody natomiast można włączyć skuter co pozwoli na szybsze dotarcie do łodzi bądź dobicie do brzegu. Podczas wsiadania na łódź skuter należy przywiązać do wcześniej przygotowanej liny. Na pokładzie obowiązują zasady transportu omawiane uprzednio.
- Procedury po nurkowaniu – obowiązują procedury bezpieczeństwa poruszania się po pokładzie łodzi i na lądzie po dopłynięciu do brzegu. Należy również zatroszczyć się o właściwą konserwację skutera po odbytym nurkowaniu.